ALGEMEEN (zie ook schema)

 

De prevalentie van galstenen is ongeveer 10%. Bij een leeftijd > 70 jaar heeft 16% van de mannen en 40% van de vrouwen galstenen. Ongeveer 15% heeft ook choledochusstenen.

Diagnostiek

Routine alleen lab (AF, ASAT) + echografie galblaas/galwegen. Bij verdenking choledochusstenen onderzoek uitbreiden met een MRCP of direct ERCP (zie ook indicatie cholangiografie).

 

Indicatie MRCP/ERCP

< anamnese: kolieken + icterus tijdens koliek

< icterus/cholangitis

< choledochussteen bij ECHO

< gedilateerde galweg bij Echografie (mede afhankelijk leeftijd)

< meer dan 2 leverfuncties afwijkend (meer dan 2x normaalwaarde)

 

Therapiekeuze

De behandeling van symptomatische galstenen kan tegenwoordig afhankelijk van indicatie door middel van verschillende methoden plaatsvinden. De verschillende methoden en indicaties zijn samengevat in de tabel en figuur op de volgende twee pagina’s. De keuze van de methode is afhankelijk van het klachtenpatroon c.q. de operatie-indicatie, locale expertise en voorkeur. De voorkeursbehandeling is laparoscopische cholecystectomie, tenzij ...

 

Antibiotica profylaxe

Bij "high-risk" groep patiënten bij premedicatie (zie ook hoofdstuk 2.2).

High risk groepen:

< icterus in de anamnese

< verdenking op choledocholithasis

< (recente) acute cholecystitis

< voorgeschiedenis galwegchirurgie

< voorgeschiedenis pancreatitis

< laparoscopische cholecystectomie (80% van de ingrepen gal-lekkage)

 

 

Verschillende behandelingen voor patiënten met symptomatisch galsteen lijden

 

 

Literatuur:

Erpecum van KJ, Bergman JJGHM, Gouma DJ, Terpstra OT. Gallstone disease. In: Integrated Medical and Surgical Gastroenterology, page 146-166. Bohn Stafleu Van Loghum 2004, Houten.


 

 

Cholangiografie

Bij een cholecystectomie wordt alleen een peroperatieve cholangiografie verricht op indicatie (selectieve cholangiografie).

 

< Indicatie voor de "selectieve cholangiografie"

- icterus(aangetoond in verleden) in de anamnese

- status na pancreatitis/cholangitis

- verhoogd alkalische fosfatase / bilirubine

- steen palpabel ductus choledochus

- echografisch verwijdde galwegen > 8 mm

- ductus choledochus gedilateerd tijdens exploratie

- afbeelding anatomie galwegen (operateur)

 

< Verrichten cholangiografie (zie ook onder operatietechniek cholecystectomie)

- verwijderen luchtbellen in het systeem evt. spoelen met fysiologisch zout

- bij voorkeur onder doorlichting contrast-kolom direct vervolgen

- langzaam laten inlopen contrast; 1ste foto direct na passage contrast duodenum 2e foto goede vulling ductus choledochus en intrahepatische galwegen

- tafel naar rechts kantelen: zo komt de ductus choledochus vrij van wervelkolom

- tafel in Trendelenburg i.v.m. betere vulling intrahepatische galwegen

- beademing stoppen i.v.m. bewegings-onscherpte

- indien één foto (d.w.z. geen doorlichting) dan 1 x 10 cc contrast toedienen, evt. verdund (NaCl : contrast = 1:1)

- bij papil-spasme evt. nitrobaat sublinguaal en procedure herhalen