ALGEMEEN (zie ook schema)
De prevalentie
van galstenen is ongeveer 10%. Bij een leeftijd > 70 jaar heeft 16% van de
mannen en 40% van de vrouwen galstenen. Ongeveer 15% heeft ook
choledochusstenen.
Diagnostiek
Routine alleen
lab (AF, ASAT) + echografie galblaas/galwegen. Bij verdenking choledochusstenen
onderzoek uitbreiden met een MRCP of direct ERCP (zie ook indicatie
cholangiografie).
Indicatie
MRCP/ERCP
<
anamnese: kolieken + icterus
tijdens koliek
<
icterus/cholangitis
<
choledochussteen bij ECHO
<
gedilateerde galweg bij
Echografie (mede afhankelijk leeftijd)
<
meer dan 2 leverfuncties
afwijkend (meer dan 2x normaalwaarde)
Therapiekeuze
De behandeling
van symptomatische galstenen kan tegenwoordig afhankelijk van indicatie door
middel van verschillende methoden plaatsvinden. De verschillende methoden en
indicaties zijn samengevat in de tabel en figuur op de volgende twee pagina’s.
De keuze van de methode is afhankelijk van het klachtenpatroon c.q. de
operatie-indicatie, locale expertise en voorkeur. De voorkeursbehandeling is
laparoscopische cholecystectomie, tenzij ...
Antibiotica
profylaxe
Bij
"high-risk" groep patiënten bij premedicatie (zie ook hoofdstuk 2.2).
High risk
groepen:
< icterus
in de anamnese
< verdenking
op choledocholithasis
< (recente)
acute cholecystitis
< voorgeschiedenis
galwegchirurgie
< voorgeschiedenis
pancreatitis
< laparoscopische
cholecystectomie (80% van de ingrepen gal-lekkage)
Verschillende
behandelingen voor patiënten met symptomatisch galsteen lijden


Literatuur:
Erpecum van KJ,
Bergman JJGHM, Gouma DJ, Terpstra OT. Gallstone disease. In: Integrated Medical and Surgical Gastroenterology, page 146-166. Bohn Stafleu
Van Loghum 2004, Houten.
Cholangiografie
Bij een cholecystectomie wordt alleen een peroperatieve
cholangiografie verricht op indicatie (selectieve cholangiografie).
< Indicatie voor de "selectieve cholangiografie"
- icterus(aangetoond in verleden) in de anamnese
- status na pancreatitis/cholangitis
- verhoogd alkalische fosfatase / bilirubine
- steen palpabel ductus choledochus
- echografisch verwijdde galwegen > 8 mm
- ductus choledochus gedilateerd tijdens exploratie
- afbeelding anatomie galwegen (operateur)
< Verrichten cholangiografie (zie ook onder operatietechniek
cholecystectomie)
- verwijderen luchtbellen in het systeem evt. spoelen met
fysiologisch zout
- bij voorkeur onder doorlichting contrast-kolom direct vervolgen
- langzaam laten inlopen contrast; 1ste foto direct na
passage contrast duodenum 2e foto goede vulling ductus choledochus en
intrahepatische galwegen
- tafel naar rechts kantelen: zo komt de ductus choledochus vrij
van wervelkolom
- tafel in Trendelenburg i.v.m. betere vulling intrahepatische
galwegen
- beademing stoppen i.v.m. bewegings-onscherpte
- indien één foto (d.w.z. geen doorlichting) dan 1 x 10 cc
contrast toedienen, evt. verdund (NaCl : contrast = 1:1)
- bij papil-spasme evt. nitrobaat sublinguaal en procedure herhalen